گفت‌وگوی ویژه پارک‌وی با دکتر محمد حاتمی، استاد دانشگاه خوارزمی و رئیس انجمن علمی مطالعات روان‌درمانی ایران، به بررسی فعالیت روانشناسنماها در شبکه‌های اجتماعی، شیوه‌های فریب مخاطبان و راه‌های تشخیص متخصصان واقعی اختصاص داشت. این روزها تشخیص اختلالات روانی، شناسایی تروماها و حتی تحلیل شخصیت در چند ثانیه و با تماشای یک ویدئوی کوتاه در شبکه‌های اجتماعی تبلیغ می‌شود؛ اما آیا هرکسی که در فضای مجازی از روانشناسی صحبت می‌کند، صلاحیت تخصصی این کار را دارد؟ دکتر محمد حاتمی در گفت‌وگو با برنامه «پارک‌وی» تلویزیون همشهری، نسبت به گسترش فعالیت روانشناسنماها و پیامدهای آن برای سلامت روان جامعه هشدار داد. روانشناس واقعی چه شرایطی دارد؟ حاتمی تأکید کرد روانشناس برای فعالیت حرفه‌ای باید تحصیلات دانشگاهی مرتبط داشته باشد و پروانه فعالیت خود را از سازمان نظام روانشناسی و مشاوره دریافت کند. دانش‌آموختگان فاقد پروانه و دانشجویان این رشته نیز تنها در شرایط مشخص و زیر نظر سوپروایزر می‌توانند فعالیت کنند. به گفته او، در سال‌های اخیر افرادی بدون تحصیلات و صلاحیت تخصصی، با استفاده از فن بیان، ظاهر حرفه‌ای و محتوای جذاب در شبکه‌های اجتماعی خود را روانشناس یا روان‌درمانگر معرفی کرده‌اند و مخاطبان زیادی جذب کرده‌اند. وعده درمان فوری؛ نخستین نشانه فریب رئیس انجمن علمی مطالعات روان‌درمانی ایران یکی از مهم‌ترین شگردهای روانشناسنماها را وعده‌های غیرواقعی دانست. او توضیح داد که روان‌درمانی فرایندی مشارکتی است و نمی‌توان به مراجعه‌کننده وعده داد که در مدت کوتاهی درمان خواهد شد. به اعتقاد حاتمی، این افراد گاهی با جملات انگیزشی و توصیه‌های ساده، احساس درک‌شدن به مخاطب می‌دهند؛ اما نسخه‌هایی مانند حذف همه افراد ناراحت‌کننده از زندگی یا سرکوب احساسات می‌تواند مشکلات تازه‌ای ایجاد کند. تجربه ناموفق مراجعه به افراد فاقد صلاحیت نیز ممکن است اعتماد مردم به روانشناسی و درمان تخصصی را کاهش دهد. مسئولیت رسانه‌ها و ضرورت نظارت حاتمی با انتقاد از حضور برخی افراد فاقد صلاحیت در رسانه‌ها و برنامه‌های عمومی، خواستار همکاری رسانه‌های مکتوب، تصویری و دیجیتال، نهادهای نظارتی و قوه قضاییه برای مقابله با این پدیده شد. او همچنین به برگزاری برخی کارگاه‌ها، رویدادها و برنامه‌های موسوم به گردشگری روانشناسی اشاره کرد و گفت فعالیت‌های حرفه‌ای در این حوزه باید تابع ضوابط و مجوزهای قانونی باشد. به گفته او، دریافت هزینه برای خدمات روانشناسی و مشاوره نیز باید بر اساس تعرفه‌های مصوب انجام شود. چطور روانشناس متخصص را تشخیص دهیم؟ مهمان برنامه «پارک‌وی» به مخاطبان توصیه کرد پیش از مراجعه، پروانه فعالیت روانشناس را بررسی کنند و نام او را در فهرست متخصصان سایت سازمان نظام روانشناسی و مشاوره جست‌وجو کنند. نصب پروانه، منشور اخلاقی و تعرفه‌ها در محل ارائه خدمات نیز از مواردی است که مراجعان باید به آن توجه داشته باشند. او در پایان تأکید کرد تشخیص درست، مقدمه درمان مؤثر است. برخلاف محتوای کوتاه شبکه‌های اجتماعی، ارزیابی روان‌شناختی نیازمند بررسی دقیق ابعاد ذهنی، هیجانی و رفتاری فرد و شناخت ریشه مشکلات است؛ فرایندی تخصصی که نمی‌توان آن را به چند دقیقه تماشا یا چند توصیه عمومی تقلیل داد.
