
گسترش مصرف سیگار الکترونیکی یا ویپ در میان نوجوانان، به یکی از نگرانیهای خانوادهها تبدیل شده است؛ محصولاتی که بهدلیل طعمهای متنوع و نداشتن بوی معمول سیگار، ممکن است کمخطرتر از دخانیات سنتی به نظر برسند. محمد داوری، مشاور مدارس تهران و سخنگوی سابق سازمان معلمان ایران، در گفتوگو با برنامه «پارک وی» تلویزیون همشهری، با انتقاد از ادعای صفرشدن مصرف ویپ در مدارس، از مشاهده موارد مصرف در مقاطع تحصیلی پایینتر گفت و بر ضرورت همکاری خانواده و مدرسه برای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی تأکید کرد. مصرف ویپ در مدارس؛ از متوسطه اول تا پایههای ابتدایی داوری با اشاره به اظهارنظر یکی از مسئولان آموزشوپرورش درباره صفرشدن مصرف سیگار الکترونیکی در مدارس، این ادعا را با مشاهدات میدانی خود و گزارشهای مشاوران مدارس همخوان ندانست. به گفته او، موارد مصرف نهتنها از بین نرفته، بلکه در میان دانشآموزان دختر و پسر و در مقاطع مختلف تحصیلی مشاهده میشود. او توضیح داد که بخش زیادی از گزارشهای دریافتی مشاوران به دانشآموزان دوره متوسطه اول، یعنی پایههای هفتم تا نهم، مربوط است؛ اما مواردی از مصرف در متوسطه دوم و حتی پایههای پنجم و ششم ابتدایی نیز گزارش شده است. داوری سن برخی از این دانشآموزان را حدود ۱۱ تا ۱۳ سال عنوان کرد. آیا ویپ کمخطرتر از سیگار است؟ مشاور مدارس تهران با اشاره به باور رایج درباره کمضرربودن سیگار الکترونیکی گفت چنین تصوری میتواند نوجوانان را به استفاده از این محصولات ترغیب کند. او تأکید کرد که وجود نیکوتین در بسیاری از این محصولات، خطر وابستگی را به همراه دارد و نباید ویپ را راهی مطمئن برای ترک سیگار دانست. به گفته داوری، سیگار الکترونیکی نیز میتواند برای سلامت مصرفکنندگان زیانبار باشد؛ بنابراین، طعمهای متنوع و تفاوت ظاهری آن با سیگار معمولی نباید باعث عادیانگاری مصرف در میان نوجوانان شود. چرا برخورد انضباطی با دانشآموزان کافی نیست؟ داوری مصرف سیگار و ویپ را صرفاً یک تخلف انضباطی ندانست، بلکه آن را نشانهای احتمالی از وجود یک آسیب اجتماعی معرفی کرد. به اعتقاد او، برخوردهای تنبیهی ممکن است به پنهانکاری دانشآموز منجر شود؛ درحالیکه گفتوگو، ارزیابی شرایط روانی و خانوادگی و ارائه خدمات مشاورهای میتواند به شناسایی دلایل مصرف کمک کند. او توضیح داد که مدرسه باید متناسب با شرایط هر دانشآموز تصمیم بگیرد و در صورت نیاز، از خانواده یا مراکز تخصصی مشاوره کمک بگیرد. به گفته داوری، وظیفه مدرسه در موارد پیچیده، شناسایی مشکل و ارجاع دانشآموز به مراکز تخصصی است، نه انجام درمانهای بالینی. نقش خانواده و مدرسه در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی این مشاور با اشاره به نقش شرایط خانوادگی در گرایش نوجوانان به دخانیات، بر اهمیت بررسی فضای خانه و رابطه والدین با فرزندان تأکید کرد. او گفت عادیانگاری مصرف دخانیات در خانواده یا بیتوجهی به نیازهای روانی نوجوان میتواند زمینهساز تداوم این رفتار باشد. داوری توصیه کرد والدین در صورت آگاهی از مصرف ویپ توسط فرزندشان، بهجای واکنشهای شتابزده، گفتوگویی صمیمی و شفاف با او داشته باشند و در صورت نیاز از مشاور متخصص کمک بگیرند. به گفته او، نحوه مواجهه باید متناسب با سن نوجوان و کیفیت رابطه او با والدین باشد.