«اقتصاد» اینبار سراغ یکی از مهمترین پرسشهای این روزها رفته است؛ آیا تشدید تحریمها و فشار اقتصادی میتواند ایران را به نقطهای برساند که دیگر امکان فروش نفت، تأمین کالا و اداره اقتصاد وجود نداشته باشد؟ علی مروی در گفتوگو با یحیی آلاسحاق، وزیر بازرگانی دوران دفاع مقدس، درباره تجربه اداره اقتصاد در شرایط جنگ، راههای مقابله با تحریم، تجارت با کشورهای همسایه و میزان تابآوری اقتصاد ایران صحبت میکند. تحریم پایان راه نیست آلاسحاق معتقد است تحریم اگرچه هزینه اقتصاد ایران را بالا برده، اما به معنای بستهشدن همه مسیرها نیست. به گفته او، ایران طی دهههای گذشته با استفاده از کشورهای همسایه، مسیرهای جایگزین و روشهای متفاوت تجاری توانسته بخشی از محدودیتها را پشت سر بگذارد. تجارت هنوز ادامه دارد او با اشاره به روابط تجاری ایران و عراق میگوید تجارت غیرنفتی با این کشور نسبت به سال گذشته حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد رشد داشته و مبادلات با افغانستان، پاکستان، ترکیه و روسیه نیز ادامه دارد؛ هرچند هزینه تجارت برای فعالان ایرانی بالاتر است. نسخه اقتصاد جنگی چیست؟ آلاسحاق با مرور تجربه خود در دوران وزارت بازرگانی، از تهاتر کالا، خرید اعتباری و استفاده از مسیرهای غیرمعمول برای تأمین کالاهای اساسی میگوید. او نمونه تأمین گندم در شرایط کمبود منابع ارزی را مثال میزند و تأکید میکند حتی در شرایط بسیار دشوار نیز راهکارهای اجرایی برای تأمین نیازهای کشور وجود دارد. اقتصاد فرمانده واحد میخواهد مهمترین نسخه آلاسحاق برای شرایط فعلی، تشکیل یک فرماندهی واحد و مقتدر اقتصادی است؛ ساختاری که بپذیرد کشور در شرایط عادی نیست و بتواند متناسب با شرایط بحران تصمیم بگیرد. به اعتقاد او، نمیتوان جنگ اقتصادی را با قواعد و سازوکارهای دوران عادی مدیریت کرد. امارات دیگر امارات سابق نیست آلاسحاق همچنین نسبت به تمرکز تجارت خارجی ایران بر امارات هشدار میدهد و معتقد است مسیرهای تجاری باید میان کشورهایی مانند ترکیه، عمان، عراق و پاکستان توزیع شود. به گفته او، ایران برای تجارت خارجی مسیرهای زمینی، ریلی و کشورهای جایگزین در اختیار دارد.
