محاصره دریایی؛ میزان اثر و راههای جایگزین
برنامه «اقتصاد» با اجرای علی مروی و حضور علیرضا پیمانپاک، قائممقام وزارت جهاد کشاورزی در دولت سیزدهم، به بررسی اثر محاصره دریایی بر تجارت خارجی ایران، میزان تابآوری اقتصاد کشور و مسیرهای جایگزین برای تأمین کالاها پرداخت. محاصره اثر دارد، اما بنبست نیست پیمانپاک معتقد است محاصره دریایی قطعاً بر تجارت ایران اثر میگذارد، اما به معنای بستهشدن همه مسیرهای تجاری نیست. به گفته او، ایران به دلیل مرزهای زمینی گسترده و دسترسی به کشورهایی مانند ترکیه، روسیه، عراق، افغانستان و پاکستان، ظرفیت جایگزینی بخشی از تجارت دریایی را دارد. ترکیه یکی از مسیرهای جایگزین در این گفتگو از ترکیه بهعنوان یکی از مهمترین مسیرهای جایگزین یاد شد. پیمانپاک تجربه انتقال کالاهایی مانند گوشت و نهادههای کشاورزی از مسیر مرسین را مثال زد و گفت استفاده از این کریدور در بسیاری از کالاها میتواند با افزایش محدود هزینه حمل انجام شود. کالاهای اساسی دچار بنبست نمیشوند پیمانپاک تأکید کرد تأمین کالاهای اساسی الزاماً با بحران جدی روبهرو نیست و بخشی از مشکلات فعلی را ناشی از ضعف مدیریت، مقررات دستوپاگیر و پیشبینی نامناسب دانست. او افزایش شدید قیمت برخی مواد غذایی را نیز صرفاً قابل انتساب به جنگ و محاصره ندانست. قوانین تجاری باید موقتاً تغییر کنند تسهیل ورود کامیونهای خارجی، کاهش هزینههای ریلی و بندری، توسعه بازارچههای مرزی، فعالکردن تهاتر و سادهسازی فرایندهای گمرکی از جمله پیشنهادهای مطرحشده در برنامه بود. پیمانپاک معتقد است در شرایط جنگی باید برخی مقررات برای مدت مشخص کنار گذاشته شوند تا مسیر تجارت سریعتر شود. افزایش تابآوری با همسایگان در جمعبندی، پیمانپاک تأکید کرد نمیتوان آثار محاصره را صفر کرد، اما با استفاده بیشتر از تجارت زمینی، ظرفیت کشورهای همسایه، تسهیل مقررات و فعالشدن دستگاههای مسئول میتوان بخشی از فشار را جبران و تابآوری اقتصاد ایران را افزایش داد.
