کبد چرب یکی از بیماریهای شایع اما کمعلامت در جامعه است؛ بیماریای که به گفته دکتر سیدامیر پاشا طباییان، فوقتخصص کبد و گوارش و معاون آموزشی سازمان نظام پزشکی، شیوع آن در ایران حدود ۳۳ تا ۳۵ درصد برآورد میشود. او در گفتوگو با برنامه تندرستی تلویزیون اینترنتی همشهری، درباره علل ابتلا، روشهای تشخیص، تغذیه، ورزش، داروهای جدید و راههای پیشگیری از پیشرفت کبد چرب توضیح داد. کبد چرب؛ از بیماری شایع تا عامل نارسایی کبد طباییان با اشاره به تغییر الگوی بیماریهای کبدی گفت در گذشته هپاتیت B و C از علل مهم پیوند کبد بودند، اما با کاهش شیوع و کنترل این بیماریها، کبد چرب پیشرفته که به فیبروز و سپس سیروز منجر میشود، سهم بیشتری در میان بیماران نیازمند پیوند پیدا کرده است. سیروز میتواند با عوارضی مانند تجمع مایع در شکم، واریس مری، خونریزی و عفونت همراه باشد. بیتحرکی و چاقی؛ دو عامل مهم ابتلا به گفته این متخصص، افزایش وزن، بهویژه افزایش چربی شکمی، کمتحرکی و الگوی غذایی نامناسب از عوامل اصلی گسترش کبد چرب هستند. مصرف زیاد فستفود، غذاهای فرآوریشده، چربیهای نامناسب و کربوهیدراتهایی مانند نان، برنج، شیرینی و ماکارونی در صورت مصرف بیش از نیاز میتواند در افزایش چربی بدن نقش داشته باشد. او همچنین نسبت به مصرف الکل، سیگار و برخی داروهای آنابولیک هشدار داد. کبد چرب معمولاً علامت مشخصی ندارد یکی از نکات مهم این گفتوگو، خاموشبودن کبد چرب است. فرد ممکن است سالها به این بیماری مبتلا باشد، بدون اینکه علامت مشخصی داشته باشد. خستگی و احساس ناراحتی در سمت راست شکم از علائم احتمالی اما غیراختصاصی هستند. طباییان تأکید کرد طبیعی بودن آنزیمهای کبدی نیز کبد چرب را رد نمیکند و بالا بودن این آنزیمها هم الزاماً به معنای ابتلا به کبد چرب نیست. چه کسانی باید بررسی شوند؟ غربالگری عمومی و روتین برای همه افراد توصیه نمیشود، اما افراد مبتلا به دیابت، چاقی، افزایش دور کمر، فشار خون یا اختلالات چربی خون باید از نظر کبد چرب بررسی شوند. سونوگرافی و آزمایشهای کبدی از روشهای اولیه بررسی هستند و در صورت نیاز، فیبرواسکن یا الاستوگرافی میتواند میزان چربی و سفتی کبد و وجود فیبروز را مشخص کند. رژیم، ورزش و درمان؛ نسخه یکسانی برای همه نیست طباییان تأکید کرد پایه درمان کبد چرب، کاهش وزن، تغذیه مناسب و فعالیت بدنی است. مصرف میوه و سبزیجات نباید بهطور کامل حذف شود و باورهایی مانند اینکه آب یخ مستقیماً باعث کبد چرب میشود، مستند علمی ندارد. او همچنین درباره مصرف خودسرانه داروها و فرآوردههای گیاهی در فضای مجازی هشدار داد و گفت «پاکسازی کبد» اصطلاحی برای یک درمان علمی نیست. به گفته او، داروهای جدید کبد چرب نیز فقط برای گروه مشخصی از بیماران مبتلا به فیبروز و با تشخیص پزشک کاربرد دارند و نباید خودسرانه مصرف شوند.
