
هزارمین پیوند سلولهای بنیادی در مرکز طبی کودکان؛ نجات جان ۷۰ درصد بیماران هزارمین پیوند سلولهای بنیادی خونساز در مرکز طبی کودکان، بار دیگر توجهها را به ظرفیت پزشکی ایران در درمان بیماریهای صعبالعلاج جلب کرده است. دکتر امیرعلی حمیدیه، رئیس پژوهشکده ژن، سلول و بافت دانشگاه علوم پزشکی تهران، در گفتوگو با برنامه «تندرستی» تلویزیون همشهری، از دستاوردهای پیوند سلولهای بنیادی، چالشهای توسعه این درمان و ضرورت سرمایهگذاری در فناوریهای نوین پزشکی گفت. به گفته او، حدود ۷۰ درصد کودکانی که با شرایط بسیار دشوار و بدون گزینه درمانی مؤثر به این تیم ارجاع میشوند، با پیوند امکان بازگشت به زندگی طبیعی را پیدا میکنند. پیوند سلولهای بنیادی؛ امیدی برای درمان ۷۰ نوع بیماری دکتر حمیدیه با اشاره به تجربه حدود ۲۰ ساله تیم پیوند کودکان توضیح میدهد که پیوند سلولهای بنیادی خونساز برای درمان حدود ۷۰ نوع بیماری به کار میرود؛ از سرطانهای خون و نقصهای ایمنی ارثی تا بیماریهای متابولیک، برخی بیماریهای خونی غیرسرطانی و بیماریهای خودایمنی.به گفته او، موفقیت این روش در کودکان به بیش از ۷۰ درصد رسیده و نتایج تیم ایرانی با مراکز پیشرفته جهان قابل مقایسه است. این درمان در بسیاری از موارد میتواند به بهبودی پایدار منجر شود و به کودک امکان دهد زندگی عادی خود را از سر بگیرد. پیوند سلولهای بنیادی چگونه انجام میشود؟ سلولهای بنیادی خونساز، منشأ تولید سلولهای خونی در بدن هستند. در پیوند، سلولهای بیمار یا معیوب جای خود را به سلولهای بنیادی سالم میدهند تا فرایند تولید سلولهای خونی از نو آغاز شود.حمیدیه توضیح میدهد که بیشتر پیوندهای کودکان از نوع آلوژن، یعنی دریافت سلول از یک فرد دیگر، هستند. در این روش، سازگاری بافتی دهنده و گیرنده اهمیت اساسی دارد و برخلاف تصور رایج، تطابق گروه خونی بهتنهایی معیار اصلی انتخاب دهنده نیست. کمبود ظرفیت پیوند؛ چالش اصلی دسترسی بیماران به گفته رئیس پژوهشکده ژن، سلول و بافت دانشگاه علوم پزشکی تهران، تعداد مراکز پیوند سلولهای بنیادی در ایران از حدود دو مرکز در گذشته به حدود ۲۰ مرکز رسیده است. با این حال، ظرفیت فعلی پاسخگوی تمام نیاز بیماران نیست.او با اشاره به انجام حدود ۵۰۰ پیوند در سال برای کودکان و بزرگسالان، بر ضرورت افزایش ظرفیت تختهای پیوند تأکید میکند. به اعتقاد او، توسعه مراکز موجود و تقویت نیروی انسانی متخصص میتواند به افزایش دسترسی بیماران کمک کند. حمیدیه همچنین میگوید بخش عمده هزینههای درمانی این بیماران از سوی بیمهها و معاونت درمان وزارت بهداشت پوشش داده میشود، اما هزینههای جانبی اقامت و رفتوآمد همچنان برای خانوادهها دشوار است. ژندرمانی؛ گام بعدی پزشکی ایران حمیدیه معتقد است ایران در حوزه سلولهای بنیادی و پیوند، دانش و تجربه قابل توجهی به دست آورده، اما برای حفظ این جایگاه باید سرمایهگذاری در فناوریهای جدید، بهویژه ویرایش ژنوم و ژندرمانی، افزایش یابد. او بر همکاری دانشگاهها، مراکز پژوهشی، مهندسان و خیرین برای توسعه تجهیزات پیشرفته پزشکی تأکید میکند. او همچنین از انتخابش برای دریافت جایزه سازمان جهانی بهداشت در منطقه مدیترانه شرقی در حوزه سرطان خبر داد؛ جایزهای که به گفته او، برای نخستین بار در این حوزه به یک فرد از ایران تعلق گرفته است. درمان کودکان نیازمند پیوند به زمان وابسته است حمیدیه با اشاره به تجربه فعالیت تیم درمان در دوران جنگ، تأکید میکند که ارائه خدمات به بیماران نباید متوقف شود. او در پایان به خانوادههایی که فرزندانشان به پیوند سلولهای بنیادی نیاز دارند توصیه میکند ارجاع و پیگیری درمان را جدی بگیرند؛ زیرا در این بیماران، زمان میتواند در نتیجه درمان تعیینکننده باشد.