
قطع و خشکشدن درختان پارک جنگلی چیتگر، نگرانیهای زیادی درباره آینده فضای سبز تهران ایجاد کرده است. محمد صابر باغخانیپور، مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران، در گفتوگو با برنامه «پارک وی» تلویزیون همشهری، از عواملی مانند کاشت گونههای غیربومی، نبود تنوع زیستی، خشکسالی و گسترش آفت سوسک پوستخوار بهعنوان دلایل آسیب به درختان این بوستان نام برد و درباره برنامههای مدیریت شهری برای احیای پارکهای جنگلی توضیح داد. چرا درختان چیتگر آسیب دیدهاند؟ باغخانیپور با اشاره به سابقه حدود ۵۰ تا ۶۰ ساله ایجاد پارکهای جنگلی تهران گفت در گذشته، کاشت گونه غیربومی کاج الداریکا و تمرکز بر یک گونه گیاهی، از تصمیمهایی بود که در شرایط اقلیمی امروز پیامدهای خود را نشان داده است. به گفته او، درختان غیربومی زودتر به سن آسیبپذیری میرسند و در برابر بیماریها و آفات مقاومت کمتری دارند. او خشکسالی، تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آب زیرزمینی را از دیگر عوامل مؤثر در وضعیت فعلی درختان دانست و تأکید کرد که نبود تنوع گونهای، گسترش آفت سوسک پوستخوار را در پارکهای جنگلی تشدید کرده است. قطع درختان با هدف جلوگیری از گسترش آفت مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران گفت قطع برخی درختان با هدف جلوگیری از سرایت آفت به درختان سالم انجام میشود. او توضیح داد که مدیریت پارکهای جنگلی بر عهده سازمان منابع طبیعی کشور است و شهرداریها بهعنوان بهرهبردار فعالیت میکنند؛ بنابراین، قطع درختان باید در چارچوب طرح مدیریت پارک و با نظارت سازمان منابع طبیعی انجام شود. باغخانیپور با اشاره به اعلام آمارهای متفاوت درباره درختان قطعشده، گفت برای ارائه آمار دقیق باید به اطلاعات مناطق شهرداری مراجعه کرد. او در عین حال، از برآورد حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار درخت در چیتگر بهعنوان درختان قطعشده یا در حال قطع یاد کرد. وعده کاشت درختان بومی و تأمین آب از پساب به گفته باغخانیپور، سیاست اعلامشده مدیریت شهری این است که به ازای هر درختی که ناگزیر به قطع آن شوند، بین سه تا ۱۰ درخت سازگار با اقلیم تهران کاشته شود. او همچنین از برنامه کاشت ۳۰ هزار نهال در پارک چیتگر در سال جاری خبر داد؛ طرحی که به گفته او، قرار است به احیای پوشش گیاهی این پارک کمک کند. او استفاده از پساب تصفیهشده برای آبیاری پارکهای جنگلی را از دیگر برنامهها دانست و گفت هدف، کاهش وابستگی به منابع آب زیرزمینی است. باغخانیپور تأکید کرد که نهالهای تازهکاشتهشده نیز تا زمان استقرار و رشد به مراقبت نیاز دارند و نتایج این اقدامات در کوتاهمدت نمایان نمیشود. چه نهادی بر قطع درختان و تغییر کاربری نظارت میکند؟ باغخانیپور درباره نظارت بر قطع درختان توضیح داد که در پارکهای جنگلی، سازمان منابع طبیعی مسئول تدوین طرح مدیریت و نظارت بر اجرای آن است و شهرداری در چارچوب این طرح اقدام میکند. در اراضی شهری نیز کمیسیون ماده ۷ در موضوعاتی مانند جابهجایی درختان و تغییر کاربری باغات و فضاهای سبز نقش نظارتی دارد؛ در اراضی ملی، مسئولیت نظارت بر عهده سازمان منابع طبیعی است. او درباره جریمه قطع درختان در جریان ساختوساز گفت میزان دقیق جریمه را در این گفتوگو در اختیار ندارد، اما تأکید کرد که هزینهها سنگین است و سازندگان باید طراحی پروژه را بهگونهای انجام دهند که قطع درختان به حداقل برسد. احیای پارکهای جنگلی؛ برنامهای بلندمدت مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران با اشاره به اینکه بسیاری از درختان کاج کاشتهشده در دهههای گذشته اکنون به سن آسیبپذیری رسیدهاند، اصلاح خاک، استفاده از روشهای نوین آبیاری و جایگزینی تدریجی گونههای غیربومی و پرآببر با گونههای بومی را از راهکارهای مدیریت فضای سبز دانست. به گفته او، بازگشت پوشش گیاهی پایدار به پارکهای جنگلی به زمان نیاز دارد و آثار اقدامات امروز ممکن است طی سالهای آینده نمایان شود. باغخانیپور همچنین بر مشارکت مردم و گروههای مردمی در کاشت و نگهداری درختان تأکید کرد.