
در قسمت تازه برنامه «کوچهگرد»، میزبان جواد انصافی، بازیگر و پژوهشگر نمایشهای سنتی، شدیم؛ هنرمندی که با یادآوری خاطرات محلههای قدیمی تهران، قصههای کودکی، کسبیخوانیها و آیینهای فراموششده، مخاطبان را به سفری در گذشته برد. از سلطنتآباد تا دنیای تئاتر انصافی از کودکی در خانههای سازمانی تسلیحات ارتش در سلطنتآباد، پاسداران امروز، زندگی میکرد؛ محلهای سرسبز با خانههایی بیدیوار، میدانگاههای مشترک و باغهای اطراف. او میگوید از همان سالها برای بچهها قصههای بداهه میساخت و در مدرسه به اجرای نمایش علاقهمند شد. این علاقه سرانجام در سال ۱۳۵۰ به فعالیت حرفهای در تئاتر انجامید. خاطرات محله و صداهای دورهگردها در این گفتوگو، انصافی از قنات چیذر، زمینهای کشاورزی و درههایی گفت که بچهها در آن بازی میکردند؛ از بستنیفروشها، لحافدوزها و آبنباتفروشهایی که با آواز و شعر، محله را زنده میکردند. او بخشی از کسبیخوانیهای قدیمی تهران را با همراهی همسرش گردآوری و بازخوانی کرده و مجموعهای از این نغمهها را در قالب کتاب منتشر کرده است. پژوهش در سیاهبازی و روایت لوطی صالح انصافی درباره مسیر پژوهش و اجرای سیاهبازی نیز توضیح داد؛ از نخستین تجربه حرفهایاش در سال ۱۳۵۰ تا اجرای نقش سیاه و معرفی شخصیت زن سیاهباز روی صحنه در سال ۱۳۵۴. او همچنین از کتاب «سیاهبازی از نگاه یک سیاهباز» و پژوهشهایش درباره هنرمندان این نمایش سنتی گفت. بخش دیگری از برنامه به روایت لوطی صالح، از چهرههای قدیمی نمایشهای شادیآور تهران، اختصاص داشت؛ شخصیتی که انصافی داستان زندگی و روایتهای گوناگون درباره او را در پژوهشها و آثار نمایشیاش دنبال کرده است. همراهی همسر و ادامه پژوهشها انصافی با اشاره به همراهی همسرش، فروغ یزدان، در طراحی لباس، عروسکسازی و پژوهشهای فرهنگی گفت که بسیاری از آثار و کتابهایش با همکاری او شکل گرفتهاند. این زوج همچنان روی موضوعاتی مانند آیینهای اسفندماه، رسم «حکومت زنان» و قصهها و مثلهای مرتبط با آب کار میکنند. گفتوگو با مرور خاطرات تهران قدیم و تأکید بر حفظ پیوندهای انسانی و فرهنگی شهر به پایان رسید؛ یادآوری اینکه قصهها، صداها و رسمهای گذشته بخشی از هویت امروز ما هستند.