
تهران قدیم را میتوان در خاطرات کسانی جستوجو کرد که عمرشان با کوچهها، زورخانهها و رسمهای این شهر گره خورده است. در این قسمت از برنامه، استاد عباس شیرخدا، مرشد پیشکسوت ورزش باستانی و صدای آشنای شاهنامهخوانی در رادیو و تلویزیون، از سالها فعالیت هنری، خاطرات محله سعادت، جهانپهلوان تختی و رسمهای جوانمردی و گلریزان میگوید. بیش از ۷۰ سال با صدای ایران عباس شیرخدا از سالهای طولانی حضورش در رادیو و تلویزیون و علاقهای میگوید که از دوران مدرسه به شاهنامهخوانی پیدا کرد. او تعریف میکند که بهجای بعضی درسها، سراغ شاهنامه میرفت و بهتدریج خواندن اشعار حماسی را در جشنهای مدرسه آغاز کرد. به گفته این مرشد پیشکسوت، بخش مهمی از فعالیتهایش در رسانه به اجرای زنده اختصاص داشته و عشق به ایران و مردم، انگیزه اصلی او برای ادامه این مسیر بوده است. شاهنامه؛ صدای حماسه در زورخانه از نگاه شیرخدا، مرشد زورخانه تنها نوازنده ضرب نیست؛ صدای او باید با روح پهلوانی و حماسه همراه باشد. او بر جایگاه شاهنامه فردوسی در ورزش باستانی تأکید میکند و معتقد است اشعار انتخابشده برای هر بخش از ورزش باید با حالوهوای همان حرکت هماهنگ باشد. شیرخدا همچنین از اهمیت حفظ سنتهای زورخانهای و انتقال آنها به نسل جوان میگوید. جهانپهلوان تختی و معنای جوانمردی بخش دیگری از این گفتوگو به خاطرات شیرخدا از جهانپهلوان غلامرضا تختی اختصاص دارد. او تختی را نه فقط به دلیل افتخارات ورزشی، بلکه به خاطر نجابت، مردمداری و مرام پهلوانیاش ستایش میکند. در روایت او، پهلوان کسی است که حتی در رقابت نیز اصول اخلاقی را کنار نمیگذارد و در زندگی شخصی، پشتیبان مردم و نیازمندان است. گلریزان؛ سنتی برای دستگیری از مردم شیرخدا با اشاره به رسم گلریزان در زورخانهها توضیح میدهد که ورزش باستانی همواره با کمک به دیگران پیوند داشته است. در این سنت، ورزشکاران و اهالی محل برای حمایت از افراد گرفتار، خانوادههای نیازمند یا بیماران کمک جمعآوری میکنند؛ گاهی نیز این کار بیسروصدا انجام میشود تا آبروی افراد حفظ شود. او از تداوم این سنت بهعنوان یکی از جلوههای مهم فرهنگ جوانمردی یاد میکند. تهران قدیم؛ خاطره رفاقت و فتوت خاطرات محله سعادت، زندگی در جنوب تهران و روابط صمیمانه همسایهها، بخش دیگری از این برنامه است. شیرخدا از رفاقتهای قدیمی، کمک به سالمندان و اهمیت احترام به پیشکسوتان میگوید و تأکید میکند که زورخانه فقط محل ورزش نیست؛ فضایی برای پرورش اخلاق، دوستی و مسئولیت اجتماعی است. او آرزو دارد سالهای بیشتری برای مردم ایران بخواند و صدای حماسه و مرام پهلوانی را زنده نگه دارد.