با بازگشایی مدارس، موضوع ابتلا به شپش سر دوباره به یکی از دغدغه‌های خانواده‌ها تبدیل می‌شود؛ مسئله‌ای که گاهی بیش از خود بیماری، به دلیل باورهای نادرست و برخوردهای اجتماعی، کودکان را تحت فشار قرار می‌دهد. در برنامه «تندرستی» تلویزیون همشهری، دکتر کیانا فرحی، متخصص پوست و مو، درباره راه‌های انتقال، نشانه‌ها، درمان و باورهای اشتباه درباره شپش سر توضیح می‌دهد. شپش سر چه نشانه‌هایی دارد؟ شپش انگلی خون‌خوار است که از پوست سر انسان تغذیه می‌کند و به‌راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود. به گفته دکتر فرحی، خارش شدید سر، به‌ویژه در شب، یکی از مهم‌ترین نشانه‌های ابتلاست. تخم شپش نیز به ریشه مو می‌چسبد و برخلاف شوره سر، به‌سادگی از مو جدا نمی‌شود. با افزایش تماس نزدیک افراد در محیط‌هایی مانند مدارس، احتمال انتقال شپش بیشتر می‌شود؛ به همین دلیل توصیه می‌شود خانواده‌ها در صورت مشاهده خارش غیرمعمول یا پوسته‌ریزی ناگهانی و شدید، وضعیت موی فرزندشان را بررسی کنند و برای تشخیص به پزشک مراجعه کنند. شپش نشانه فقر یا رعایت نکردن بهداشت نیست یکی از باورهای نادرست درباره شپش این است که فقط افراد با وضعیت اقتصادی نامناسب یا کسانی که بهداشت فردی را رعایت نمی‌کنند، به آن مبتلا می‌شوند. فرحی این تصور را رد می‌کند و می‌گوید شپش در محیط‌های مختلف، از مدارس تا هتل‌های گران‌قیمت و مراکز تجمعی، دیده می‌شود. او همچنین توضیح می‌دهد که کوتاه کردن یا تراشیدن مو برای درمان شپش ضروری نیست و این انگل به بلند یا کوتاه بودن مو وابستگی ندارد. ابتلا به شپش نیز به معنای کثیف بودن کودک یا خانواده او نیست و نباید بهانه‌ای برای تمسخر، طرد یا شرمسار کردن دانش‌آموزان شود. درمان شپش چقدر زمان می‌برد؟ به گفته این متخصص پوست و مو، درمان شپش معمولاً با استفاده از شامپوهای دارویی مانند پرمترین و شانه مخصوص برای جدا کردن تخم‌ها انجام می‌شود و دوره درمان در بسیاری از موارد حدود دو هفته است. او تأکید می‌کند که شامپوهای ایرانی نیز می‌توانند مؤثر باشند و نیازی به تهیه محصولات خارجی و گران‌قیمت نیست. شست‌وشوی لباس‌ها، روسری، ملحفه و وسایل شخصی فرد مبتلا با آب داغ و اتوی داغ نیز از توصیه‌های مطرح‌شده برای کاهش احتمال انتقال مجدد است. فرحی هشدار می‌دهد که استفاده از روش‌های غیرعلمی مانند زالو، حجامت یا مواد نامرتبط برای درمان شپش می‌تواند با ایجاد زخم و التهاب، شرایط را پیچیده‌تر کند. مدارس و خانواده‌ها چگونه از شیوع شپش جلوگیری کنند؟ استفاده نکردن از شانه، حوله، کلاه و لباس مشترک و توجه به نظافت وسایل شخصی، از توصیه‌های مهم برای کاهش انتقال شپش است. در صورت مشاهده مورد مشکوک نیز مراجعه به پزشک و پیگیری درمان اهمیت دارد. به گفته فرحی، مراکز بهداشتی و پزشکان عمومی نیز امکان تشخیص و درمان این مشکل را دارند و در مناطق کم‌برخوردار، داروها از طریق شبکه بهداشت در دسترس خانواده‌ها قرار می‌گیرد. این متخصص همچنین بر نقش مربیان بهداشت مدارس در آموزش کودکان تأکید می‌کند و می‌گوید مهم‌تر از هر چیز، باید با ابتلای دانش‌آموزان بدون انگ‌زنی و برخورد تحقیرآمیز مواجه شد. پیام اصلی این گفت‌وگو روشن است: شپش سر مسئله‌ای شایع و درمان‌پذیر است؛ باید آن را جدی گرفت، اما نباید از آن ترسید یا فرد مبتلا را سرزنش کرد.
