افزایش نرخ ارز و اثر آن بر قیمت کالاها، موضوع اصلی این قسمت از «میزگرد اقتصادی» تلویزیون همشهری است. در این گفتوگو، دکتر سمسامی، نماینده مجلس و استاد اقتصاد، و دکتر خسروشاهی، کارشناس اقتصادی، درباره ریشههای نوسان بازار ارز، وابستگی اقتصاد به درآمدهای نفتی و راهکارهای کوتاهمدت و بلندمدت برای ایجاد ثبات در بازار صحبت میکنند. وابستگی صادرات به چند کالای محدود خسروشاهی معتقد است یکی از ریشههای اصلی آسیبپذیری اقتصاد ایران، «ریسک تمرکز» در صادرات است. به گفته او، بخش عمده منابع ارزی کشور از نفت و کالاهای وابسته به نفت تأمین میشود و همین وابستگی باعث میشود هر شوک سیاسی یا اقتصادی در سمت صادرات، بهسرعت خود را در بازار ارز و سپس در قیمت کالاها نشان دهد. او همچنین تمرکز در مبادی واردات را از دیگر نقاط آسیبپذیر اقتصاد ایران میداند. نرخ ارز چگونه به قیمت کالاها منتقل میشود؟ سمسامی با اشاره به سازوکار قیمتگذاری در بورس کالا و ارتباط برخی مواد اولیه با نرخ ارز، معتقد است افزایش نرخ ارز میتواند از مسیر مواد اولیه، هزینه تولید و در نهایت قیمت کالاها را افزایش دهد. او همچنین درباره نحوه قیمتگذاری فرآوردههای نفتی و تأثیر آن بر هزینه صنایع توضیح میدهد. ارز صادراتی؛ بازگشت یا افزایش فشار؟ یکی از محورهای اختلافنظر دو مهمان، نحوه مدیریت ارز حاصل از صادرات است. سمسامی بر اجرای قوانین بازگشت ارز صادراتی و اصلاح مقررات ارزی تأکید دارد و معتقد است افزایش نرخ رسمی ارز لزوماً به بازگشت بیشتر ارز صادرکنندگان منجر نمیشود. خسروشاهی نیز معتقد است کنترل بازار ارز در ایران به اندازهای گسترده است که افزایش بیشتر کنترلها، هزینههای اقتصادی و بروکراتیک قابل توجهی خواهد داشت. کنترل کوتاهمدت یا اصلاح ساختاری؟ در بخش پایانی، سمسامی بر افزایش کنترلهای ارزی در شرایط جنگی، اصلاح نظام ارزی و اجرای قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز تأکید میکند و معتقد است این اقدامات میتواند به ایجاد آرامش نسبی در بازار کمک کند. خسروشاهی در مقابل، تنوعبخشی به صادرات و واردات را راهکار اساسی میداند؛ اقدامی که به گفته او نیازمند برنامهای بلندمدت برای کاهش وابستگی اقتصاد به چند منبع محدود است.
