
یک لحظه عصبانیت، یک مشاجره بر سر جای پارک یا حتی اختلافی بر سر یک جفت کفش؛ گاهی همین اتفاقهای بهظاهر ساده به جنایتی جبرانناپذیر ختم میشوند. برنامه «سرنخ» در گفتوگو با حبیبالله صادقی، بازپرس سابق دادسرای جنایی، به بررسی قتلهایی میپردازد که بدون نقشه قبلی و در پی از دست رفتن کنترل خشم اتفاق افتادهاند. وقتی یک مشاجره ساده به قتل ختم میشود در هفتههای اخیر، خبرهایی از قتل بر سر موضوعات پیشپاافتاده منتشر شده است؛ از اختلاف بر سر پارک خودرو و بوق زدن گرفته تا چشم تو چشم شدن و شوخیهای ساده. صادقی با اشاره به تجربه سالها رسیدگی به پروندههای جنایی میگوید بسیاری از مرتکبان این قتلها سابقه جنایی نداشتهاند و حتی خودشان نیز تصور نمیکردهاند روزی مرتکب چنین جنایتی شوند. چاقو؛ عاملی که درگیری را مرگبار میکند یکی از محورهای اصلی این گفتوگو، حمل سلاح سرد است. به گفته صادقی، همراه داشتن چاقو میتواند فرد را در لحظه عصبانیت به سمت اقدامی مرگبار سوق دهد. او نمونههایی از پروندههای واقعی را روایت میکند؛ مردی که بر سر جای پارک با همسایه درگیر شد و با یک ضربه چاقو او را کشت، و جوانی که اختلاف بر سر پس گرفتن یک جفت کتونی، به قتل دوستش انجامید. در پروندهای دیگر نیز اختلاف دو همکار بر سر میزان استفاده از یک شیشه ادکلن، با پرتاب سیخ کباب و مرگ فردی دیگر در آشپزخانه همراه شد. روایت پروندههای تلخ خانوادگی صادقی در بخش دیگری از برنامه، از پروندههایی میگوید که در آن اختلافات خانوادگی و روابط عاطفی به جنایت منجر شدهاند. یکی از تلخترین پروندههای روایتشده، مربوط به زنی است که برای پنهان کردن رابطه پنهانی خود، همسر و دختر نوجوانش را با قرص برنج به قتل رساند و ابتدا مرگ همسرش را خودکشی جلوه داد. او همچنین پرونده مردی را شرح میدهد که همسرش را به دلیل پرحرفی با ضربه هاون به قتل رسانده بود؛ جنایتی که سرنوشت فرزند خردسال خانواده را نیز تحت تأثیر قرار داد. خیانت و قتلهای از پیش برنامهریزیشده این بازپرس سابق دادسرای جنایی میان قتلهای لحظهای و جنایتهای از پیش طراحیشده تفاوت قائل میشود. به گفته او، در برخی پروندهها اختلافات عاطفی و خیانت، زمینه تصمیمگیری و برنامهریزی برای قتل را فراهم میکنند؛ درحالیکه بسیاری از قتلهای خیابانی در پی عصبانیت ناگهانی و پایین بودن آستانه تحمل رخ میدهند. توصیه بازپرس سابق: قبل از واکنش، ۱۰ ثانیه مکث کنید صادقی در پایان، مهمترین راه پیشگیری از بسیاری از این حوادث را کنترل واکنش در لحظه خشم میداند. توصیه او ساده است: پیش از هر اقدام، حتی کمتر از ۱۰ ثانیه مکث کنید و به پیامد رفتارتان فکر کنید. همین فرصت کوتاه برای سنجیدن عواقب یک ضربه یا استفاده از سلاح میتواند مانع وقوع جنایتی شود که زندگی چند خانواده را برای همیشه تغییر میدهد.