با انتشار خبرهایی درباره پدیده ال‌نینو و احتمال افزایش بارش‌ها، نگرانی‌هایی درباره وقوع سیل در ایران شکل گرفته است؛ اما آیا ال‌نینو به معنای بارش‌های شدید و سیلاب در کشور است؟ احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت خشکسالی، در گفت‌وگو با برنامه «پارک وی» تلویزیون همشهری، درباره تأثیر این پدیده بر آب‌وهوای ایران، دلایل تشدید سیلاب‌ها و تداوم بحران کم‌آبی توضیح داد. ال‌نینو چیست و چه تأثیری بر آب‌وهوای ایران دارد؟ احد وظیفه با اشاره به اینکه ال‌نینو پدیده‌ای تکرارشونده در اقلیم زمین است، توضیح داد که در این وضعیت، دمای آب بخش‌های مرکزی و شرقی اقیانوس آرام گرم‌تر از حالت معمول می‌شود و این تغییر دما می‌تواند الگوهای جوی و بارش را در مناطق مختلف جهان تغییر دهد. به گفته او، ال‌نینو در برخی مناطق جهان با خشکسالی و در برخی دیگر با بارش‌های شدید همراه است؛ اما اثر آن در ایران به اندازه مناطقی مانند استرالیا و جنوب شرق آسیا مستقیم و قابل پیش‌بینی نیست. بنابراین، نمی‌توان وقوع ال‌نینو را به‌طور قطعی معادل سیل یا ترسالی در ایران دانست. چرا نباید از ال‌نینو هراس عمومی ایجاد کرد؟ رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت خشکسالی با اشاره به بازتاب گسترده اخبار ال‌نینو در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی گفت که گاهی پیامدهای این پدیده بزرگ‌نمایی می‌شود. به گفته او، وقوع سیل در مناطقی مانند آمریکای جنوبی یا ترکیه به این معنا نیست که همان شرایط الزاماً در ایران نیز تکرار خواهد شد. با این حال، او تأکید کرد که احتمال افزایش زمینه انتقال رطوبت به خاورمیانه در برخی شرایط وجود دارد و آمادگی برای مواجهه با بارش‌های شدید ضروری است. پیش‌بینی‌های فصلی نیز سناریوهایی احتمالی هستند و نمی‌توان آن‌ها را پیش‌بینی قطعی وضعیت آب‌وهوا دانست. شهرسازی و تخریب محیط‌زیست چگونه سیل را تشدید می‌کنند؟ وظیفه یکی از عوامل مهم خسارت‌های سیلابی را نحوه مداخله انسان در محیط طبیعی دانست. به گفته او، ساخت‌وساز در مسیرهای طبیعی جریان آب، آسفالت‌کردن زمین‌ها، محدودکردن بستر رودخانه‌ها و کاهش نفوذپذیری خاک باعث می‌شود آب باران به‌جای نفوذ در زمین، به روان‌آب تبدیل شود و با سرعت بیشتری حرکت کند. او با اشاره به سیلاب‌های مناطق شهری، از جمله عظیمیه کرج، توضیح داد که شدت خسارت فقط به میزان بارندگی وابسته نیست؛ بلکه ویژگی‌های جغرافیایی، وضعیت رودخانه‌ها، ساخت‌وسازها و آمادگی زیرساخت‌ها نیز در شکل‌گیری سیلاب نقش دارند. آیا بارش‌های بیشتر بحران کم‌آبی را حل می‌کند؟ رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت خشکسالی هشدار داد که حتی افزایش قابل‌توجه بارش در یک سال نمی‌تواند کمبود منابع آبی ناشی از دهه‌ها برداشت از آب‌های زیرزمینی را جبران کند. او با اشاره به فرونشست زمین در برخی دشت‌ها و افزایش دما، روند کاهش بارش و افزایش تبخیر را از عوامل نگران‌کننده برای آینده منابع آب کشور دانست. به گفته او، شهرهایی مانند تهران، مشهد و اصفهان با چالش‌های جدی تأمین آب روبه‌رو هستند و مدیریت مصرف و منابع آب همچنان ضرورت دارد؛ حتی اگر در برخی دوره‌ها بارش‌های مطلوبی رخ دهد. هشدارهای زرد، نارنجی و قرمز چه تفاوتی دارند؟ وظیفه توضیح داد که سطح هشدار هواشناسی فقط به شدت پدیده جوی بستگی ندارد؛ میزان جمعیت و امکاناتی که در معرض خطر قرار می‌گیرند نیز در تعیین سطح هشدار مؤثر است. به همین دلیل، یک پدیده جوی مشابه ممکن است در منطقه‌ای کم‌جمعیت هشدار پایین‌تری داشته باشد، اما در شهری پرجمعیت با سطح هشدار بالاتری اعلام شود. او تأکید کرد که اطلاع‌رسانی هواشناسی، رعایت هشدارها و آمادگی زیرساختی می‌تواند خسارت‌های ناشی از حوادث جوی را کاهش دهد؛ هرچند با توجه به تغییرات اقلیمی، احتمال وقوع سیل، خشکسالی و دیگر پدیده‌های شدید جوی همچنان وجود دارد.
