
پشت پرده پزشکنماها؛ از جراحیهای زیرزمینی تا مرگ با تزریق ژل تقلبی تبلیغات رنگارنگ جراحیهای زیبایی در فضای مجازی، همیشه تصویری واقعی از خدمات درمانی ارائه نمیکنند. پشت برخی از این صفحهها، افرادی فعالیت میکنند که بدون داشتن صلاحیت پزشکی، خود را پزشک یا متخصص معرفی میکنند و با انجام اقداماتی مانند تزریق ژل و بوتاکس یا جراحیهای زیبایی، سلامت و حتی جان مردم را به خطر میاندازند. برنامه «سرنخ» در گفتوگو با دکتر شیرین شجاعی، مدیرکل نظارت سازمان نظام پزشکی کشور، به بررسی پروندههای پزشکنماها و تخلفات حوزه درمان پرداخته است. پزشکنماها چگونه فعالیت میکنند؟ دکتر شجاعی با اشاره به پروندههای متعدد مداخلهگران در امور درمان گفت: برخی از این افراد حتی تحصیلات مرتبط با پزشکی ندارند، اما با تبلیغات در فضای مجازی برای خود مراجعهکننده جذب میکنند. به گفته او، در مواردی افرادی با تحصیلاتی مانند حسابداری یا حتی کارکنان و پذیرش مراکز درمانی، خود را پزشک معرفی کردهاند. او همچنین از پروندههایی خبر داد که در آن تکنسینهای فاقد صلاحیت، بدون حضور جراح اقدام به انجام عمل کردهاند؛ در حالی که وظیفه تکنسین اتاق عمل، کمک به جراح است، نه انجام مستقل جراحی. از تزریق ژل تقلبی تا مرگ و آسیبهای جبرانناپذیر مدیرکل نظارت سازمان نظام پزشکی با اشاره به پیامدهای فعالیت افراد فاقد صلاحیت در حوزه زیبایی، از پروندههایی شامل عفونتهای شدید، آسیب عصبی، نابینایی، فلج صورت و حتی مرگ خبر داد. او یکی از پروندهها را مربوط به زنی جوان دانست که پس از تزریق ژل تقلبی جان خود را از دست داده است. به گفته شجاعی، فعالیت غیرمجاز در حوزه طب سنتی نیز میتواند پیامدهای خطرناکی داشته باشد. او به پرونده بیماری مبتلا به سرطان کبد اشاره کرد که بهدلیل اعتماد به توصیههای فردی فاقد صلاحیت، درمان تخصصی خود را به تأخیر انداخت و در نهایت بیماریاش پیشرفت کرد. چگونه پزشک واقعی را از پزشکنما تشخیص دهیم؟ شجاعی از مردم خواست پیش از مراجعه به پزشک، نام و تخصص او را در سامانه جستوجوی اعضای سازمان نظام پزشکی بررسی کنند. در این سامانه میتوان اطلاعاتی مانند رشته تحصیلی، محل فعالیت، پروانه طبابت و مجوزهای تبلیغاتی پزشک را مشاهده کرد. او همچنین تأکید کرد برای بررسی اعتبار کلینیکها، درمانگاهها و مراکز درمانی باید به سامانه پروانههای وزارت بهداشت مراجعه کرد. به گفته او، صفحههایی که نام پزشک، شماره نظام پزشکی، تخصص، نشانی و شماره تماس مشخصی ندارند، باید با تردید جدی مواجه شوند. روایت یک بازرسی با پوشش مراجعهکننده مهمان برنامه توضیح داد که در برخی پروندهها، بازرسان برای شناسایی مداخلهگران، با هویت مراجعهکننده اقدام به گرفتن نوبت میکنند و حتی تا مرحله پرداخت وجه پیش میروند تا تخلف را با مستندات کافی اثبات کنند. او همچنین از تجربه شخصی خود در پیگیری پرونده اسیدپاشی به خودروی شخصیاش گفت؛ پروندهای که به گفته او با بررسی دوربینهای مداربسته و تطبیق مسیر تردد، به شناسایی پلاک خودروی فرد مظنون منجر شد. هشدار درباره داروهای تقلبی شجاعی در بخش دیگری از گفتوگو به شیوههای عرضه داروهای تقلبی اشاره کرد؛ از تغییر بستهبندی داروهای تاریخگذشته تا جایگزین کردن محتویات کپسولها با مواد نامشخص و مضر. او از مردم خواست دارو را فقط از مسیرهای معتبر تهیه کنند و فریب تبلیغات داروهای لاغری، چاقی و درمانهای غیرمجاز را نخورند