
در روزهایی که جنگ، زندگی مردم تهران و دیگر شهرهای ایران را تحت تأثیر قرار داده بود، گروهی از امدادگران هلالاحمر، آتشنشانان و نیروهای جستوجو و نجات در دل حادثه حضور داشتند؛ کسانی که برای نجات جان دیگران، خطر را به جان خریدند. قسمت چهارم برنامه «فکت؛ مستند از واقعیت تا روایت» به بازخوانی همین روایتها اختصاص دارد؛ از جنایتهای نظامی آمریکا در افغانستان تا تلاش امدادگران هلالاحمر در جنگ اخیر. «خون حنا و باروت»؛ روایت یک عروسی خونین در افغانستان بخش نخست برنامه به گفتوگو با محمد فرج صالحی، مستندساز، درباره مستند «خون حنا و باروت» اختصاص دارد. این مستند به حمله شبانه نیروهای آمریکایی به مراسم حنابندان در روستای موسیقلعه ولایت هلمند افغانستان در سال ۲۰۱۹ میپردازد. صالحی که برای بررسی این حادثه به افغانستان سفر کرده، میگوید برخلاف روایت اولیه ارتش آمریکا، قربانیان این حمله اعضای القاعده نبودند، بلکه زنان و کودکانی بودند که در مسیر شرکت در مراسم عروسی قرار داشتند. به روایت او، این حمله بیش از ۶۰ کشته و چند ده مجروح بر جای گذاشت. از افغانستان تا سیریک؛ تکرار روایت حمله به غیرنظامیان صالحی در این گفتوگو به تجربههای مشابه حمله به مراسم عروسی در افغانستان، عراق و یمن اشاره میکند و شیوه پاسخگویی آمریکا به این حوادث را مورد انتقاد قرار میدهد. او با یادآوری حمله به عروسی سیریک و دیگر حوادث جنگ اخیر، بر ضرورت ثبت مستند جنایتهای جنگی و مطالبهگری درباره آسیبدیدن غیرنظامیان تأکید میکند. «مادرم ایران» و «وضعیت آرزو»؛ قهرمانان خط مقدم امدادرسانی در ادامه، صالحی از دو مستند تازه خود با عنوانهای «مادرم ایران» و «وضعیت آرزو» میگوید؛ آثاری که حاصل همراهی ۴۰ روزه او با نیروهای هلالاحمر در جنگ اخیر است. «مادرم ایران» فعالیت امدادگران پهنه غرب تهران و فرماندهی خانم تقینژاد را روایت میکند؛ زنی که با وجود تجربه فقدان همسر و فرزندش، مسئولیت هدایت گروه امدادی را بر عهده داشته است. «وضعیت آرزو» نیز به زندگی و مسئولیتهای آرزو تقوی، فرمانده جوان عملیات، میپردازد که در کنار مدیریت عملیات امدادی، مراقبت از نیروهای تحت مسئولیتش را نیز دنبال میکرد. از نجات زیر آوار تا همراهی سگهای زندهیاب صالحی در بخش دیگری از گفتوگو، خاطرات تلخ و تأثیرگذار خود از عملیات امداد و نجات را بازگو میکند؛ از پیدا شدن پیکر مادر و کودکی در آوار یک ساختمان مسکونی در شهریار تا نجات یک گربه به کمک سگ زندهیاب هلالاحمر. او همچنین از لحظاتی میگوید که میان ثبت تصاویر بهعنوان مستندساز و کمک به آسیبدیدگان گرفتار شده بود. روایت امدادگران از روزهای جنگ در بخش پایانی، افشین نوری، از امدادگران و نیروهای عملیاتی هلالاحمر، مهمان برنامه میشود و از تجربه حضور در عملیاتهای ۴۰ روز جنگ میگوید. او یکی از خاطرات ماندگار خود را نجات زوجی میداند که زیر آوار یک ساختمان گرفتار شده بودند؛ مردی که با وجود آسیب شدید، در تمام لحظات نگران همسرش بود و پس از نجات، از امدادگر میخواست هویتش را بداند تا روزی بتواند از او تشکر کند.