
در برنامه «زیر پوست مجلس» تلویزیون همشهری، طرحهای جدید مدیریت مصرف بنزین، از شناسهدار شدن کارتهای سوخت جایگاهها تا افزایش نرخ سوم بنزین، با حضور دو کارشناس حوزه انرژی بررسی شد. مهمانان برنامه درباره تأثیر این طرحها بر کاهش قاچاق، چالشهای قیمتگذاری و نقش خودروهای پرمصرف در افزایش مصرف بنزین دیدگاههای متفاوتی مطرح کردند. شناسهدار شدن کارتهای سوخت؛ راهی برای شناسایی مصرفکنندگان رضا سپهوند، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، شناسهدار شدن کارتهای سوخت جایگاهها را اقدامی برای مدیریت مصرف و مقابله با قاچاق دانست. به گفته او، با اتصال کارت بانکی و کد ملی سوختگیرندگان به سامانه شرکت ملی پالایش و پخش، امکان شناسایی تعداد دفعات و میزان سوختگیری هر فرد فراهم شده است. سپهوند اعلام کرد این طرح بهصورت آزمایشی در ۲۵۰ جایگاه تهران اجرا شده و در مهرماه، کاهش ۱۹ میلیون لیتری مصرف بنزین در این جایگاهها ثبت شده است. او همچنین گفت در یک کد ملی، بیش از ۱۰۰ بار سوختگیری شناسایی شده؛ موضوعی که پیش از اجرای سامانه امکان تشخیص آن وجود نداشت. اختلاف نظر درباره سیاستهای جدید بنزینی امیرمیثم نیکفر، کارشناس اقتصاد انرژی، با انتقاد از روند تصمیمگیری در حوزه بنزین، معتقد است طرح فعلی با برنامههایی که پیشتر از سوی دولت اعلام شده بود تفاوت دارد. او افزایش قیمت بنزین به نرخ سوم ۱۰ هزار تومانی و شناسهدار کردن کارتهای جایگاه را مجموعهای از تصمیمهای جدید دانست که به گفته او، بدون یک نقشه راه بلندمدت اجرا شدهاند. در مقابل، سپهوند توضیح داد کمیسیون انرژی با دو طرح نخست دولت موافق نبوده، اما طرح اجراشده در کرمان را قابل پیگیری دانسته است. به گفته او، اجرای طرح جمعآوری کارتهای آزاد جایگاهها و اضافه شدن ۵۰ لیتر به سهمیه خودروها به ۱۱ استان گسترش یافته و در این استانها حدود ۶ میلیون لیتر کاهش مصرف ثبت شده است. او از کاهش مصرف روزانه بنزین در هرمزگان از حدود ۷ میلیون و ۳۰۰ هزار لیتر به ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار لیتر نیز خبر داد. خودروهای پرمصرف؛ ریشه اصلی ناترازی بنزین؟ یکی از محورهای اصلی اختلاف کارشناسان، سهم خودروهای داخلی در افزایش مصرف بنزین بود. نیکفر تأکید کرد که نمیتوان تمام مسئولیت مصرف بالا را متوجه مردم دانست؛ زیرا خودروهای تولیدی در ایران مصرف سوخت بالایی دارند و اصلاح کیفیت و بهرهوری خودروها باید در اولویت قرار بگیرد. او همچنین افزایش قیمت بنزین را راهحل پایدار ندانست و هشدار داد که گرانی سوخت میتواند هزینه حملونقل و قیمت تمامشده کالاها را افزایش دهد و در نهایت به تورم و کاهش قدرت خرید مردم منجر شود. سپهوند نیز با تأکید بر ضرورت توسعه روشهای غیرقیمتی، واردات خودروهای کممصرف و هیبریدی، افزایش مصرف گاز طبیعی فشرده (CNG)، دوگانهسوز کردن رایگان برخی خودروها و گسترش خودروهای برقی را از راهکارهای کاهش مصرف بنزین برشمرد. آیا ایران میتواند از واردات بنزین بینیاز شود؟ عضو کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به منفی شدن رشد مصرف بنزین در دو ماه اخیر گفت در صورت تداوم روند فعلی، تولید داخل میتواند تا پایان آذرماه نیاز کشور را تأمین کند و واردات بنزین متوقف شود. او البته تأکید کرد که رفع اشکالات طرحهای اجراشده و توسعه حملونقل عمومی و خودروهای کممصرف همچنان ضروری است. در جمعبندی برنامه، نیکفر بر ضرورت شفافیت در زنجیره تولید، توزیع و مصرف بنزین تأکید کرد و شناسهدار شدن کارتهای جایگاه را اقدامی مفید دانست؛ هرچند پیشنهاد داد سهمیه سوخت مستقیماً به کارت بانکی افراد متصل شود تا فرایند سادهتر و شفافتر باشد.