تحریم داخلی؛ وقتی بروکراسی سد راه تولید و صادرات می‌شود تحریم‌های خارجی تنها مانع فعالیت اقتصادی در ایران نیستند؛ گاهی تصمیم‌های اداری، مقررات پیچیده و فرایندهای طولانی صدور مجوز، مسیر تولید و سرمایه‌گذاری را دشوارتر می‌کنند. در برنامه «اقتصاد»، علی مروی در گفت‌وگو با سید امیر سیاح، کارشناس اقتصادی، به مفهوم تحریم داخلی، موانع صادرات و راهکارهای حمایت از کارآفرینان پرداخته است. تحریم داخلی چیست و چگونه به تولید آسیب می‌زند؟ سید امیر سیاح، تحریم داخلی را نتیجه موانعی می‌داند که دستگاه‌های اجرایی، مدیران و مقررات اداری بر سر راه تولید، سرمایه‌گذاری و صادرات ایجاد می‌کنند. به گفته او، بخشی از این موانع ممکن است ناخواسته و در نتیجه اجرای نادرست قوانین ایجاد شوند؛ اما در هر صورت، هزینه فعالیت اقتصادی را افزایش می‌دهند و انگیزه کارآفرینان را کاهش می‌دهند. او معتقد است در شرایطی که کشور با تحریم‌های خارجی و محدودیت‌های تجاری مواجه است، باید فرایندهای داخلی نیز متناسب با شرایط تغییر کنند تا فعالان اقتصادی بتوانند از فرصت‌های موجود برای تولید و صادرات استفاده کنند. سامانه‌های اداری چگونه صادرات را متوقف می‌کنند؟ یکی از نمونه‌های مطرح‌شده در این گفت‌وگو، مشکلات ناشی از اجرای تعهدات ارزی صادرکنندگان است. سیاح با اشاره به پرونده یک صادرکننده محصولات پتروشیمی به افغانستان توضیح می‌دهد که محموله این فعال اقتصادی به دلیل ثبت‌نشدن وضعیت تعهدات قبلی در سامانه جامع تجارت، با وجود باقی‌ماندن مهلت قانونی، حدود یک ماه در مرز متوقف ماند. به گفته او، مشکل اصلی در این پرونده، نقص در طراحی و اجرای فرایند سامانه بود؛ مسئله‌ای که می‌توانست به از دست رفتن مشتری خارجی و افزایش هزینه‌های صادرکننده منجر شود. مقررات پیچیده، مانع سرمایه‌گذاری می‌شوند سیاح در بخش دیگری از برنامه به طولانی‌بودن فرایند صدور مجوزها، ثبت شرکت برای سرمایه‌گذاران خارجی و برخی مقررات مربوط به حریم بهداشتی واحدهای دامداری و مرغداری اشاره می‌کند. او معتقد است مقرراتی که بدون توجه به شرایط روز یا با فرایندهای پیچیده اجرا می‌شوند، می‌توانند فرصت‌های سرمایه‌گذاری و توسعه صنعتی را از بین ببرند. او همچنین با اشاره به تجربه ثبت شرکت دو سرمایه‌گذار چینی می‌گوید این فرایند، با وجود پیگیری‌های متعدد، حدود سه ماه زمان برده است؛ نمونه‌ای از موانع اداری که به باور او، باید با اصلاح فرایندها و هوشمندسازی استعلام‌ها کاهش یابد. حمایت از تولید به‌جای توزیع رانت این کارشناس اقتصادی، یکی دیگر از مشکلات ساختاری را پیوندخوردن برخی حمایت‌ها و امتیازها با مجوزهای تولیدی می‌داند. به اعتقاد او، وقتی زمین، وام یا امتیازهای ویژه از ابتدای مسیر در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد، ممکن است انگیزه دریافت رانت بر فعالیت واقعی اقتصادی غلبه کند. سیاح همچنین بر ضرورت تسهیل تأمین مالی تولید، جلوگیری از تغییرات ناگهانی مقررات و اجرای قوانین موجود تأکید می‌کند. او معتقد است در شرایط جنگ اقتصادی، دستگاه‌های اجرایی و مجلس باید با اصلاح موانع قانونی و اداری، مسیر صادرات و سرمایه‌گذاری مولد را هموار کنند.
