
هوشنگ امیراحمدی: مشکل اصلی ایران و آمریکا، نبود رابطه عادی است در پنجمین قسمت از برنامه «لایو» تلویزیون همشهری، هوشنگ امیراحمدی، استاد روابط بینالملل، درباره فراز و نشیب روابط ایران و آمریکا و موانع برقراری ارتباط میان دو کشور سخن گفت. او که سالهاست در حوزه بهبود روابط تهران و واشنگتن فعالیت میکند، معتقد است دشمنی دو کشور الزاماً به معنای قطع روابط دیپلماتیک نیست و مسئله اصلی، فقدان یک رابطه رسمی و عادی میان ایران و آمریکاست. دشمنی لزوماً به معنای قطع رابطه نیست امیراحمدی با اشاره به اینکه در قانون اساسی ایران حکمی مبنی بر ضرورت تداوم دشمنی با آمریکا وجود ندارد، گفت حتی در شرایط اختلاف و رقابت سیاسی نیز کشورها میتوانند روابط رسمی و دیپلماتیک خود را حفظ کنند. او با اشاره به نمونههایی مانند روابط شوروی و آمریکا در دوران جنگ سرد و روابط ایران و عراق در سالهای جنگ، تأکید کرد که دشمنی سیاسی مانع برقراری رابطه رسمی نیست. او همچنین معتقد است خاطرات تاریخی مانند کودتای ۲۸ مرداد نباید بهگونهای مدیریت شوند که امکان تنظیم روابط آینده را از بین ببرند. از نگاه او، کشورها باید بتوانند ضمن حفظ حافظه تاریخی، مناسبات خود را بر اساس شرایط امروز مدیریت کنند. رابطه ایران و آمریکا؛ موضوعی سیاسی یا ایدئولوژیک؟ این استاد روابط بینالملل در بخش دیگری از گفتوگو، اختلاف تهران و واشنگتن را بیش از آنکه مسئلهای صرفاً ایدئولوژیک بداند، موضوعی سیاسی و مرتبط با رقابتهای داخلی جریانهای قدرت در ایران توصیف کرد. به اعتقاد او، برخی جریانهای سیاسی در دورههای مختلف، مسئله رابطه با آمریکا را به ابزاری برای رقابتهای انتخاباتی و حفظ موقعیت خود تبدیل کردهاند. امیراحمدی همچنین به مذاکرات و تلاشهای دولتهای مختلف، از جمله دولتهای هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی، اشاره کرد و گفت این تلاشها به برقراری رابطه پایدار منجر نشدند. او در این زمینه از تجربههای دیپلماتیک و دیدار مادلین آلبرایت در سال ۲۰۰۰ و عذرخواهی او بابت نقش آمریکا در کودتای ۲۸ مرداد یاد کرد. پیشنهاد امیراحمدی برای آغاز مذاکرات امیراحمدی پیشنهاد کرد ایران و آمریکا به جای آغاز مذاکرات از موضوعاتی مانند پرونده هستهای، موشکی یا مسائل منطقهای، ابتدا درباره عادیسازی روابط دیپلماتیک گفتوگو کنند. از نظر او، برقراری رابطه رسمی و تبادل سفیر میتواند بستری برای طرح و پیگیری اختلافهای دیگر فراهم کند. او همچنین به تجربه مذاکرات برجام و پیشنهادهای دونالد ترامپ برای مذاکره اشاره کرد و مدعی شد که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، امکان برقراری گفتوگوی مستقیم میان او و حسن روحانی وجود داشته، اما این فرصت به نتیجه نرسیده است. نقش بازیگران منطقهای و بینالمللی در ادامه، نقش اسرائیل، کشورهای عربی، روسیه، چین و اروپا در مناسبات تهران و واشنگتن مطرح شد. امیراحمدی معتقد است این بازیگران هر یک منافع و ملاحظات خود را در رابطه ایران و آمریکا دنبال میکنند، اما میزان تأثیرگذاری آنها به سیاست کاخ سفید نیز وابسته است. او در پایان با اشاره به تحولات نظامی و تنشهای سالهای اخیر، بر اهمیت بازدارندگی و قدرت دفاعی تأکید کرد و گفت از نگاه او، دیپلماسی و حفظ توان دفاعی باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند.